[80 ngày vòng quanh thế giới] Chương 2

Chương 2: Passapartout tin rằng anh đã tìm được nơi dừng dân lý tưởng

Jean Passepartout (nguồn internet)

“Niềm tin”, Passepartout lẩm bẩm, hơi bối rối. “Mình từng thấy những người ở nhà Madame Tussaud có cung cách giống chủ nhân mới của mình!”

“Người” của Madame Tussaud, phải nói là, làm bằng sáp, và rất hay được trưng bày ở London; chúng giống người thật đến mức chỉ cần biết nói là không ai có thể nghĩ chúng bằng sáp nữa.

Passepartout đã tranh thủ quan sát kĩ càng ngài Fogg trong lúc cuộc phỏng vấn căng thẳng diễn ra. Trông ngài khoảng tầm bốn mươi tuổi, với ngũ quan sang trọng đẹp đẽ và hình thể mực thước; tóc và ria của ngài màu sáng, vầng trán rộng có rất ít những nếp nhăn mờ, gương mặt ngài hơi tái nhưng hàm răng thì tuyệt đẹp. Diện mạo của ngài thuộc kiểu mẫu điển hình mà các nhà bói tướng gọi là “lời nói trong hành động”, một phẩm chất của những người hành động thay vì nói suông. Bình tĩnh và lãnh đạm, với đôi mắt sáng, ngài Fogg là mẫu đàn ông Anh quốc điềm tĩnh mà Angelica Kauffmann tài năng từng thể hiện trên toan vải. Nhìn từ nhiều góc độ trong cuộc sống thường nhật của Phileas Fogg, ngài hiện lên với trạng thái cân bằng hoàn hảo, chính xác tuyệt đối như thi kế Leroy. Phileas Fogg là, đúng vậy, một nhân cách nghiêm khắc, và điều này hiện ra rõ ràng qua từng cử động của tay và chân; với đàn ông, cũng như động vật, các chi biểu hiện cảm xúc.

Ngài đúng mực đến độ không bao giờ phải gấp gáp, luôn luôn sẵn sàng và tính toán chuẩn xác đến từng bước chân. Ngài không bao giờ bước quá nhiều, luôn đến đích bằng đường ngắn nhất; ngài không có một cử chỉ thừa nào, và chưa bao giờ bị thấy trong trạng thái cảm động hay lo âu. Ngài là người đàn ông thận trọng nhất thế giới, vậy mà vẫn luôn đến đích chính xác đến từng giây. Ngài sống một mình, nên có thể nói rằng, không bị ràng buộc bởi các mối quan hệ xã hội. Và dù thế giới có bất cứ biến động nào thì hẳn ngài cũng không hề bị cuốn vào những va chạm đó.

Còn như Passepartout, anh là người gốc Paris chính hiệu. Vì anh đã tình nguyện từ bỏ đất nước của mình để đến Anh quốc làm bồi phòng kiếm sống, anh có khao khát bản năng tìm kiếm chủ nhân chỉ thuộc về mình. Passepartout không mang diện mạo như những kẻ tay chân đần độn trơ tráo được diễn tả bởi Moliere với ánh nhìn đăm đăm và chiếc mũi luôn hất ngược lên trời; anh là một người bạn đồng hành trung thực, gương mặt nhu hoà, cặp môi mỏng hơi nhô, cung cách lịch sự săn sóc, cái đầu tròn đẹp mà người ta thường thích thấy trên vai của một người bạn. Anh có cặp mắt xanh, nước da trắng khoẻ, thân hình hơi đậm và cơ bắp rõ ràng, và sức khoẻ thể chất được phát triển thông qua sự rèn luyện thời trẻ. Mái tóc nâu của anh hơi rối; trong khi người ta đồn rằng những nhà điêu khắc cổ đại có thể tạc đến mười tám kiểu tóc chỉ riêng cho nàng Minerva, Passepartout chỉ cần một chiếc lược răng thưa là kiểu tóc độc quyền của chàng đã hoàn tất.

Sẽ là thiếu suy xét khi dự đoán sự hoà hợp giữa Passepartout và ngài Fogg. Phỏng đoán liệu chàng người làm mới có thể trở nên chính xác tuyệt đối như yêu cầu của chủ nhân hay không là điều bất khả thi. Những năm tuổi trẻ, Passepartout là kiểu người nay đây mai đó, nên giờ đây anh chàng thèm muốn đạt được sự tĩnh tại; nhưng cho đến nay anh vẫn chưa tìm thấy điều đó dù anh từng phục vụ đến mười gia đình Anh quốc. Anh chẳng thể ổn định tại những chỗ đó; mang theo nỗi phiền muộn, anh nhận ra rằng các chủ nhân cũ của anh thường có sở thích kì quặc, thích liên tục di chuyển giữa các đất nước hoặc luôn muốn tìm kiếm sự phiêu lưu. Chủ nhân cuối cùng của anh, bá tước trẻ tuổi Longferry, hội viên Nghị Viện, thường xuyên được cảnh sát khuân về sau khi qua đêm trong những quán rượu Haymarket. Passepartout với khao khát có một ông chủ đáng tôn kính, đã mạo hiểm khiển trách chủ nhân vì những hành vi phóng túng như vậy; bị đáp lại một cách khinh thường, anh nghỉ việc. Nghe đồn rằng ngài Phileas Fogg đang tìm người làm, rằng cuộc sống của ngài luôn hoàn chỉnh và chính xác, và ngài chẳng bao giờ đi du lịch hay qua đêm ở ngoài, Passepartout tin rằng người đàn ông này là vị chủ nhân anh muốn phục vụ. Anh trình diện, và được chấp nhận, như chúng ta đã thấy.

Đúng mười một giờ rưỡi Passepartout chỉ còn một mình trong căn nhà ở Saville Row. Anh bắt đầu kiểm tra tổng thể căn nhà không chút do dự, từ hầm chứa cho đến gác xép. Anh cảm thấy vô cùng hài lòng khi thấy mọi thứ sạch sẽ, gọn gàng và trang nghiêm; với anh, căn biệt thự như chiếc vỏ ốc được thắp sáng và sưởi ấm bằng khí đốt - luôn được duy trì liên tục. Khi Passepartout thăm tầng hai, anh lập tức nhận ra căn phòng của mình, và anh rất thoả mãn với nó. Chuông điện và ống nói dành cho việc liên lạc với các tầng dưới; trên bệ lò sưởi có một chiếc đồng hồ điện tử, chính xác tuyệt đối trùng với chiếc đồng hồ trong phòng ngủ ngài Fogg – chúng trùng với nhau đến từng giây một. “Tốt lắm, như vậy là tốt,” Passepartout tự nói với mình.

Anh đột nhiên nhìn thấy một tấm thiệp treo trên đầu đồng hồ, trên đó ghi lại chương trình hoạt động của căn nhà, bao gồm cả những yêu cầu dành cho người làm từ tám giờ sáng từ lúc Phileas Fogg dậy cho đến mười một rưỡi trưa khi ngài rời nhà để đến câu lạc bộ Cải Cách – tất cả những chi tiết phục vụ, trà và bánh mì lúc tám giờ hai mươi ba phút, nước cạo râu lúc chín giờ ba mươi bảy phút, và vệ sinh cá nhân lúc mười giờ kém hai mươi. Mọi thứ được sắp xếp theo kế hoạch định trước, diễn ra từ mười một giờ rưỡi sáng cho đếm nửa đêm lúc quý ngài vặn cót nghỉ ngơi.

Áo choàng ngủ của ngài Fogg được dệt bằng bông vải tốt nhất. Từng cặp quần, lễ phục, áo choàng đều được đánh số phân biệt thời gian và mùa dùng trong năm; ngay cả giày cũng được chia theo nguyên tắc đó. Tóm lại, căn hộ ở Saville Row hẳn là một đền thờ trật tự và khắc kỉ, sung túc, thoải mái và lý tưởng. Không có một tài liệu nghiên cứu hay một quyển sách nào xuất hiện trong thư phòng là vô dụng với ngài Fogg; ngay cả hai thư viện ở câu lạc bộ Cải Cách, một với sách văn học nói chung và một chứa đầy sách luật và chính trị, cũng chủ yếu là ngài ghé thăm. Hệ thống an toàn trong phòng ngủ được xây dựng kiên cố để phòng hoả hoạn và kẻ đột nhập; nhưng Passepartout không thấy một món vũ khí nào, kể cả đồ đi săn; mọi thứ hiện lên yên bình tuyệt đối.

Sau khi đã xem xét tỉ mỉ căn nhà từ trên xuống dưới, anh xoa tay, cười tươi hết cỡ và thốt lên mừng rỡ, “Đây chính là điều mình muốn! A, mình và ngài Fogg sẽ hợp nhau thôi! Quả là một quý ông nghiêm túc! Một cỗ máy hoàn hảo; ừ thì, mình cũng không ngại phục vụ một cỗ máy.”